Close-up van de O-zijde van het weefsel.
Close-up van de O-zijde van het weefsel.
Close-up van de X-zijde van het weefsel.
Close-up van de X-zijde van het weefsel.
Het gehele weefsel.
Het gehele weefsel.

Delftsblauwe omslagdoek

29 oktober 2025 -

techniek
schachtenweven
structuur
zomer & winter
garens
16/2 katoen, 8/2 gemerceriseerd katoen
dichtheid
120 dr/10cm (30.5 epi)
schachten
4

Over dit project

De Weefopleiding Nederland is opgedeeld in drie fasen. Om de eerste fase af te ronden, zocht ik inspiratie. Op dat moment moest dat werkstuk zich beperken tot een weefsel op vier schachten, waarbij de geleerde vaardigheden worden toegepast. En dat terwijl ik nou net een Louët Jane met 16 schachten had!

Ook werd er in de ontwerp-fase van dit werk een ontwerpwedstrijd door Weefnetwerk uitgeschreven voor servetten. Een nut voor een stuk textiel kan al veel sturing geven: wel absorberend, geen al te lange flotteringen, en passend bij servies. Katoen geeft de absorbtie die ik wil. Zomer & winter is een structuur met genoeg opties voor ontwerp én beperking van flotteringen. En ons vrolijke servies met aapjes in alle tonen Delftsblauw werd het servies waarmee ik wilde matchen. Ook al had ik uiteindelijk onvoldoende tijd om dit project op tijd af te hebben, liet ik dit wel mijn inspiratiebron zijn. Uiteindelijk vond ik het ontwerp ook veel te leuk om maar zelden uit mijn mond aan af te vegen. Daardoor zijn de servetten uitgegroeid tot een omslagdoek.

Servies waarbij ik de originele servetten wilde maken. Deze streng vond ik uiteindelijk toch nog niet wit genoeg voor dit doeleinde.

Structuur

Voor de structuur ben ik gedoken in het werk van Sullivan (1991). In haar boek onderzoekt ze de verschillende mogelijkheden van zomer & winter op vier schachten. Een groot deel daarvan heb ik ook uitgeweven in mijn proeflappen.

Garens

Om de garens op een manier naar het servies te laten verwijzen, heb ik gekozen voor een gedeeltelijke match op glans, en een match op kleur. De glans heb ik gehaald uit de patroondraad van gemerceriseerd katoen. Vanaf de start wilde ik het project al niet geheel uit gemerceriseerd katoen maken, omdat het wat minder absorberend is dan ongemerceriseerd katoen. Naast een functionele keuze was het ook een keuze van smaak - een geheel glanzend werk was niet wat ik wilde maken. Maar een combinatie van ongemerceriseerd grondweefsel en gemerceriseerde patrooninslagen gaf wel nog de knipoog naar het glanzende van porselein.

Ik heb meerdere kleurencombinaties geprobeerd; zowel een witte als koningsblauwe schering, met verschillende tinten grondinslag, en hier en daar verschillende accentkleuren. De keuze viel al snel op zoveel mogelijk overeenkomst vinden met het servies - een helder witte achtergrond met Delftsblauwe patrooninslag. De kleuraccenten leidden me vooral af van de verwijzing naar het servies.

Maar: Delftsblauw garen, waar koop je dat? Dat heb ik zelf geverfd met Procyon-verf. De halftoon blokken die zomer & winter produceert vond ik niet goed genoeg de variëteit van alle tonen Delftsblauw op het servies. Daarom heb ik er bewust voor gekozen om een semiwillekeurig streperig effect op het garen te creëren.

De eerste proeflap was op een blauwe schering. Bovenaan heb ik geëxperimenteerd met de huck-wijze van zomer & winter inslaan.
Op de tweede proeflap stond het matchen van de kleuren centraal. Deze garens vond ik nog steeds niet genoeg matchen; sommige waren te donker, anderen te licht, en soms ook net wat te veel aan het groene eind van het blauw-spectrum.
De geprobeerde kleuraccenten vond ik vooral afleidend van het patroon.
Verschillende experimenten met inrijgvariaties van standaard zomer & winter.

Profielontwerp

Zomer & winter geeft je een enorm groot speelveld voor de verdeling van blokken. Op vier schachten heb je twee traditionele blokken, en Sullivan beschrijft nog eens twee minder traditionele blokken (Sullivan 1991, hoofdstuk 5). Dat bood me een nogal grote ontwerpruimte. Om daar gemakkelijker doorheen te navigeren, heb ik gekozen om wiskundig te werk te gaan. In mijn onderzoek heb ik een vertaling van wiskundige reeksen gemaakt naar profielrijgingen en -inslagen, en die bewerkt met geometrische operaties zoals spiegelen en herhaling. Deze profieltekeningen heb ik laten genereren met zelfgeschreven Python-code, om zo de ontwerpruimte nóg sneller te kunnen ontdekken en mijn mening over die ontwerpen te onderzoeken.

Tijdens dit onderzoek leek het me leuk om een vorm van number drafting uit te zoeken, als tegenhanger van name drafting (zie o.a. Griswold 2004). Daarvoor wilde ik iets van startgetallen hebben, en een wiskundig element dat blokken kan genereren, zoals een Fibonacci-rij. Lucas-rijen volgen hetzelfde concept als de Fibonacci-rij (voor een nieuw getal tel je de vorige twee getallen bij elkaar op), maar die laat je eigen startgetallen kiezen. Ik heb ervoor gekozen om de getallen van mijn huisnummer en die van de leeftijd van onze kat Niks als startpunten te gebruiken.

Om het volledige proces te kunnen volgen is het complete verslag bijgevoegd.

WON: Leerlingfase afgerond

En dan heb ik met dit werk dan ook echt de Leerling-fase van de WON afgerond! Voordat ik me duik in de Gezel-fase wil ik eerst tijd vinden om te weven waar ik gewoon zin in heb. Dat schiet er nogal eens bij in wanneer ik proeflapjes aan het produceren ben.

Bronnen

Griswold, Ralph E. 2004. Code Drafting, Part 1: Introduction. https://www2.cs.arizona.edu/patterns/weaving/webdocs/gre_cd1.pdf.
Sullivan, Donna L. 1991. Summer & Winter: A Weave for All Seasons. Interweave Press. https://archive.org/details/summerwinterweav0000sull.